Tính phần trăm

Bốn phép tính phần trăm hay gặp nhất trong một trang: tính % của một số (tiền giảm giá, tiền tip), xem một số chiếm bao nhiêu % của số khác, tính % tăng/giảm giữa hai giá trị, và tìm số gốc khi biết một phần cùng tỉ lệ % của nó.

Kết quả

300.000

15% × 2.000.000 = 300.000

Mẹo: giảm giá x% rồi lại tăng x% không trở về giá cũ, vì hai lần tính % dựa trên hai số gốc khác nhau. Phần trăm (kí hiệu %) luôn là tỉ số trên 100 — nhập 7,5 nếu bạn cần tỉ lệ lẻ như 7,5%.

Cách tính

Cả bốn phép tính đều từ định nghĩa: phần trăm là tỉ số trên 100. p% của một số = số đó × p ÷ 100. Một số A chiếm tỉ lệ A ÷ B × 100% của B. % tăng/giảm = (giá trị mới − giá trị cũ) ÷ giá trị cũ × 100 — lưu ý mẫu số luôn là giá trị cũ, nên tăng từ 80 lên 100 là +25% nhưng giảm từ 100 xuống 80 chỉ là −20%. Tìm số gốc: nếu một phần x bằng p% của số gốc thì số gốc = x ÷ p × 100.

Ví dụ

Giảm giá 15% cho món hàng 2.000.000đ: số tiền được giảm là 300.000đ, còn phải trả 1.700.000đ. Một áo giá 850.000đ hạ xuống 680.000đ tức đã giảm đúng 20%.

Hỏi đáp thường gặp

Vì sao tăng 25% rồi giảm 25% không quay về giá cũ?

Vì hai lần tính % dùng hai số gốc khác nhau. 100 tăng 25% thành 125; giảm 25% của 125 là bớt 31,25 nên còn 93,75 — thấp hơn giá gốc 100. Muốn từ 125 quay về 100 phải giảm 20%, không phải 25%.

Tính % giảm giá khi mua hàng thế nào cho nhanh?

Lấy giá sau giảm trừ giá gốc rồi chia cho giá gốc: (giá mới − giá gốc) ÷ giá gốc × 100, kết quả âm chính là % được giảm. Ví dụ 680.000đ so với 850.000đ: (680.000 − 850.000) ÷ 850.000 = −20%, tức giảm 20%. Chế độ '% tăng/giảm' trong công cụ ở trên tính ngay cho bạn.

Điểm phần trăm và % khác nhau thế nào?

Khác hẳn nhau. Lãi suất tăng từ 8% lên 10% là tăng 2 điểm phần trăm, nhưng xét theo tỉ lệ thì đã tăng 25% (2 ÷ 8). Báo chí tài chính dùng 'điểm phần trăm' để tránh nhầm lẫn này.

Công cụ liên quan

Bài viết liên quan