Cách tính lương Gross sang Net 2026: giảm trừ 15,5 triệu, biểu thuế 5 bậc mới

Lương Gross và Net khác nhau ở đâu?

Lương Gross là con số ghi trong hợp đồng — tổng thu nhập trước mọi khoản trừ. Lương Net là số tiền thực nhận sau khi trừ bảo hiểm bắt buộc và thuế thu nhập cá nhân. Khi so sánh hai lời mời làm việc, hãy luôn quy về cùng một hệ (thường là Net) vì hai công ty Gross bằng nhau vẫn có thể cho Net khác nhau nếu chính sách đóng bảo hiểm khác nhau (đóng trên lương thật hay trên mức thấp hơn).

Công thức tổng quát: Net = Gross − bảo hiểm xã hội/y tế/thất nghiệp phần người lao động − thuế TNCN. Thuế chỉ tính trên phần thu nhập còn lại sau bảo hiểm và sau các khoản giảm trừ.

Các khoản trừ theo quy định 2026

Bảo hiểm bắt buộc phần người lao động là 10,5% lương đóng bảo hiểm (BHXH 8%, BHYT 1,5%, BHTN 1%). Lương đóng BHXH/BHYT bị trần ở mức 50,6 triệu đồng (20 lần lương cơ sở 2,53 triệu áp dụng từ 01/07/2026 theo Nghị định 161/2026); riêng BHTN tính trên tối đa 20 lần lương tối thiểu vùng.

Từ năm thuế 2026, Luật Thuế TNCN 2025 nâng giảm trừ bản thân lên 15,5 triệu đồng/tháng và mỗi người phụ thuộc lên 6,2 triệu đồng/tháng, đồng thời rút biểu thuế lũy tiến từ 7 bậc xuống còn 5 bậc:

Ví dụ: Gross 20 triệu và Gross 30 triệu có 1 người phụ thuộc

Gross 20 triệu, không người phụ thuộc, vùng I: bảo hiểm 10,5% là 2.100.000 đồng; thu nhập tính thuế = 20.000.000 − 2.100.000 − 15.500.000 = 2.400.000 đồng; thuế 5% là 120.000 đồng. Lương Net = 17.780.000 đồng.

Gross 30 triệu, 1 người phụ thuộc: bảo hiểm 3.150.000 đồng; thu nhập tính thuế = 30.000.000 − 3.150.000 − 15.500.000 − 6.200.000 = 5.150.000 đồng; thuế 5% là 257.500 đồng. Lương Net = 26.592.500 đồng. Chênh lệch giữa hai ví dụ cho thấy người phụ thuộc giúp giảm thuế, nhưng vì biểu thuế lũy tiến theo từng phần, mức giảm thuế tuyệt đối lớn hơn khi thu nhập cao hơn.

Những khoản thường bị quên khi tự tính

Ngoài công thức chuẩn, hãy để ý các khoản sau vì chúng làm Net thực tế khác con số ước tính:

• Phụ cấp không tính thuế hoặc tính thuế một phần: ăn trưa (tối đa 730.000 đồng/tháng được trừ), trang phục, điện thoại theo quy chế công ty.
• Lương tháng 13 và thưởng: vẫn chịu thuế TNCN như thu nhập thường, gộp vào tháng chi trả để tính theo biểu lũy tiến.
• Thu nhập từ hai nơi trở lên: nơi thứ hai thường bị khấu trừ 10% tại nguồn và bạn phải tự quyết toán cuối năm.
• Đóng bảo hiểm trên mức lương thấp hơn lương thật (khá phổ biến): Net hằng tháng cao hơn nhưng lương hưu và trợ cấp sau này thấp đi tương ứng.

Khi nào nên đề xuất lương Net thay vì Gross?

Nếu bạn không muốn đau đầu với các biến số trên, đàm phán theo lương Net (cam kết thực nhận) là cách an toàn — mọi biến động về thuế và bảo hiểm do phía công ty gánh. Ngược lại, lương Gross minh bạch hơn về mức đóng bảo hiểm và thường có lợi khi công ty đóng bảo hiểm đúng lương thật. Dù chọn hệ nào, hãy dùng công cụ quy đổi để kiểm tra con số tương đương của phía còn lại trước khi ký.

Câu hỏi thường gặp

Đọc thêm